منابع مشابه بیشتر ...

59df76bb54f5d.JPG

کنش‌های فکری گفتمان تشیع در رویارویی با بحران نوگرایی ایران دوره مشروطه

محمدامیر احمدزاده

تحولات بیرونی مؤثر در ایران، افزون بر کاهش یک‌پارچگی فکری سلطنت مطلقه قاجار، به پیدایی دوره‌ای از مواجهه اندیشه تشیع با مؤلفه‌های تازه و بازاندیشی کنش‌گران مذهبی درباره عرضه راه‌کار برای رفع بحران نوگرایی انجامید. چنین وضعی به‌ویژه در آستانه عصر مشروطه و دهه پس از آن، موجب پویایی اندیشه‌ سیاسی و ارائه راه‌کارهایی در قالب نگارش رساله‌های سیاسی عالمان شیعه شد. مسئله پژوهش این است که آیا دگرگونی فکری این دوره از علما، تحولی «پارادایمی» بود یا در چارچوب تغییر روی‌کرد آنان در اوضاع بحران تفسیرپذیر است؟ این پژوهش با روش تحلیل گفتمان و تطبیق مفاهیم گفتمان دینی عالمان شیعی بر مفاهیم نوپدید در آن عصر جدید، استنتاج می‌کند که عالمان شیعه در آستانه عصر مشروطیت با حفظ اصول پارادایمی خود به تحول گفتمانی پرداختند و پس از مواجهه با بحران برآمده از حضور گفتمان نوگرایی، دو گفتمان مشروطه و مشروعه را طرح کردند. پیروان هر یک ازاین دو روی‌کرد، بر پایه منابع پربار تشیع و اجتهاد و تفسیر در این‌باره، کوشیدند که در رویارویی با مفاهیم جدید و گفتمان تازه، تفسیرهای دینی رقیبی عرضه کنند که حاصلش پویایی مکتب تشیع و جهش فکری ـ فرهنگی ایرانیان در آن اوضاع و احوال بود و عامل محرّک وقوع انقلاب مشروطه و پیدایی کنش فکری ـ اجتماعی به شمار می‌رفت کنش‌گران دینی با طرح نظریه بازگشت به اسلام اصیل، بر معانی روزآمد و خوانش‌های دینی تازه از مفاهیم گفتمان دنیای بیرونی، به انگیزه حلّ بحران متمرکز شدند.

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

55d1ee8c76985.jpg

ذلک یوم الخروج: دراسة حول ظهور الامام المهدی (علیه السلام)

حسین مدرسی طباطبائی

معرّفى اجمالى‏ ذلك يوم الخروج دراسه حول ظهور الامام المهدى( ع) اثر سيدحسين مدرسى مى‏باشد. اثر، تحليلى از اهداف، مبانى حكومت و قيام حضرت مهدى( عج) است. در مقدمه، سوالاتى كه در بين مسلمانان درباره شخصيت امام عصر( عج)، نهضت و قيام او و سوالات ديگرى كه در اين زمينه وجود دارد، مطرح و اثر به هدف پاسخ‏گويى به اين سوالات نگارش يافته است. ساختار كتاب: حقيقتى كه مكاتب الهى بر آن همواره تاكيد كرده و آن را تنها محدود به يك قوم و گوشه‏اى از جهان هستى مطرح ننموده‏اند، عبارت از تحقق يافتن حكومتى است كه صالحان مديريت آن را بر عهده دارند.ولقد كتبنا فى الزبور من بعدالذكر انّ الارض يرثها عبادى الصالحون‏(انبياء/ 105) حكومتى كه در آن عدل و داد برترى دارد و حق بطور آشكار در تمامى جهان حكم مى‏راند. حال اين سوال مطرح است كه چطور و چه هنگام مى‏توان بدين آرمان والاى بشرى جامه تحقق پوشاند؟ و مصلح و منجى و رهبرى كه اين وعده الهى را محقق خواهد كرد، چه كسى است و داراى چه ويژگى‏هايى مى‏باشد؟ مذاهب اسلامى تقريباً اتفاق نظر دارند كه اين منجى كه در آخرالزمان به امر خدا قيام مى‏كند، از نسل رسول خدا( ص) و فرزند فاطمه( ع) است. مولف در ضمن هفت فصل به شناسايى اين مصلح و منجى و چگونگى قيام و نشانه‏هاى ظهور او در آخرالزمان مى‏پردازد. روش مولف در مستندسازى مطالب اثر بر قرآن كريم و احاديث و روايات وارده از معصومين عليهم السلام كه در جوامع روايى نقل شده است، تكيه دارد. گزارش محتوا: نگارنده در فصل اوّل، با بررسى و تحليل محتوايى احاديث و آيات قرآن به معرّفى امام عصر( عج)، خصوصيات و ويژگى‏هاى اخلاقى ايشان مى‏پردازد. فصل دوم به بحث از مقام ولايت و امامت و ملاكات شناسايى امام( ع) ميثاق انبياء با امام مهدى( ع) پرداخته است. انديشه مهدويت در عقيده شيعه در جايگاه رفيعى قرار دارد و با مفاهيم ارزشمندى؛ مانند انتظار، ظهور قيام و عدالت پيوند خورده است. نويسنده در فصل سوم به تحليل جايگاه انتظار در فرهنگ شيعه در زواياى مختلف مى‏پردازد. فصل چهارم به انقلاب حتمى كه به دست امام عصر( عج) محقق خواهد شد و نشانه‏هايى كه از اين انقلاب در روايات مطرح و بيان شده است، ولى زمان آن دقيقتاً مشخص نشده، پرداخته است. در فصل‏هاى بعدى به اهداف اين انقلاب و نهضت، ياران آن و موضع‏گيرى‏هاى مردم در زمان خروج امام زمان( ع) پرداخته مى‏شود.

تاریخ/تاریخ معصومان(ع)/امام مهدی(ع) کلام و فرق/کلام و اعتقادات/امامت
کتاب