سلف این کتاب را می‌توان ریاض العلما دانست که میرزا عبد الله‌ هم البته به صورت مستقل شرح حال تعدادی از علمای سنی را نوشته‌ بود اما نویسنده روضات آن‌ها را درهم آمیخت. آیا ایشان نیز نگاه تاریخی به‌ شیعه داشته‌اند؟و آیا می‌توان از کتابی از اهل تسنن در این زمینه‌ نام برد که نگاه علمی هم به قضیه داشته باشد و نه تبلیغاتی و جنجالی؟ استاد جعفریان:انصاف که بین کل فرق اسلامی،گوهر کمیابی‌ است. در همان دوره در هند نیز مرحوم میرحامد حسین فعالیت‌های این چنینی را با عنوان عبقات‌ الانوار و آثار دیگر که روش کار آن‌ها بیشتر سنتی،اما با تتبعی‌ وسیع‌تر از گذشته بود،در شیعه‌شناسی برداشت،ولی به‌هرحال‌ قابل مقایسه با کارهای علامه امینی نبود. این اولین‌ نداهای شیعی است که دولت عثمانی به عنوان مرکز اسلام سنی‌ می‌شنوده و علمای شیعه برای اتحاد اسلامی،بسیار با دولت اسلامی‌ همراهی کردند؛ولی در این زمان عثمانی خود در نهایت ضعف و در حال اضمحلال بود. استاد جعفریان:کارهایی که در قاهره از این دوره به بعد،صورت‌ می‌گیرد،تحت تأثیر همین نگاه آیت الله بروجردی و البته مسبوق به‌ فعالیت‌های مرحوم میرزا محمد تقی قمی است که پیش از آقای‌ بروجردی فعالیت خود را آغاز کرده بود. در پنجاه سال گذشته،منهای سؤال اصلی در مورد اصل و منشاء ریشه‌ی شیعه،نظری را شیعیان بسیار بر آن تأکید کردند مبنی بر این‌ که دو نوع شیعه معتدل و افراطی وجود دارد و به اهل تسنن گفتند که‌ اگر بین این دو تفاوت قائل شوید،مشکل بین مذاهب اسلامی حل‌ شده است.

درباره نویسنده

عمده پژوهش‌های جعفریان درباره تاریخ تشیع است. زمینه‌های دیگر پژوهش‌های وی عبارت اند از: تاریخ سیاسی صدر اسلام، تاریخ تشیع و تاریخ دوره صفوی. کتاب‌هایی چون تاریخ سیاسی اسلام (سیره رسول خدا و سیره خلفا)، تاریخ تشیع در ایران، اطلس شیعه و نیز سیاست وفرهنگ روزگار صفوی از جمله کارهایی است که در این زمینه‌ها منتشر کرده‌است. در زمینه تاریخ معاصر نیز کتاب جریانها و سازمان‌های مذهبی سیاسی بین سالهای ۱۳۲۰ – ۱۳۵۷ را نوشته‌است. مجموعه مقالات جعفریان در هجده مجلد به چاپ رسیده‌است. آثار چندی نیز به عنوان تصحیح و ترجمه از وی انتشار یافته‌است. جعفریان درباره تاریخ حجگزاری ایرانیان نیز تحقیقات و مقالاتی داشته که در کتب و نشریات مختلفی چاپ شده‌است.(نک: پنجاه سفرنامه حج قاجار، ج۱، اولین مقاله)او در زمینه تصحیح نسخه‌های خطی سفرنامه‌های حج ایرانیان سالها فعالیت کرده و مجموعه‌ای از آنها را به صورت مستقل و نیز در مجموعه‌ای با نام پنجاه سفرنامه حج قاجار(نشر علم، تهران، ۱۳۸۹)چاپ کرده‌است.

منابع مشابه بیشتر ...

5ccf178fd2a6a.JPG

اعتبارسنجی آموزه بابیت امامان در عصر حضور تا پایان غیبت صغری؛ بررسی منبع شناختی

نعمت الله صفری فروشانی

منصب «بابیّت» برای امامان شیعه: در عصر حضور، از جمله رویدادهایی است که برخی از مؤلفان شیعه از دیرباز باورمندانه به آن نگریسته‌اند و این باور، همچنان مورد پذیرش گروهی از پژوهشگران شیعی است. سنجش اعتبار این باور بر اساس اطلاعاتِ برگرفته از منابع مختلف و بهره‌گیری از روش‌های تاریخی، رجالی و حدیثی، موضوع این مقاله است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که نشانی از تأیید چنین منصبی توسط امامان شیعه: و یا بسیاری از مؤلفان شیعه که بحث از «باب»‌ها می‌توانست برای آنها مهم باشد، در دست نیست. افزون بر این، منشأ غیرامامی این باور و چگونگی راهیابی آن به تعدادی از منابع امامیه، در نوشتار حاضر مورد بررسی قرار گرفته است.

5cb767a96c1e7.JPG

گذری بر تاریخ تشیع در قرن اول و دوم هجری

غلامحسین محرمی

تشیع، مرامی جز اسلام راستین و به تعبیر امام خمینی(رحمه الله) «اسلام ناب محمدی»، نیست که خدای تعالی آن را بر پیامبرش، محمد مصطفی(صلی الله علیه وآله)، نازل کرده و به وسیله آن حضرت، قوانین و مقررات آن را تشریع فرموده و به دینی جز اسلام راضی نشده: «و رضیت لکم الاسلام دینا» (مائده: 5) و دینی جز آن را نپذیرفته: «الدین عندالله الاسلام فمن یبتغ غیر الاسلام دینا فلن یقبل منه» (آل عمران: 3) چنان که پیامبران پیشین نیز کیشی جز اسلام نداشتند و به مکتبی جز اسلام دعوت نمی کردند: «ما کان ابراهیم یهودیا و لانصرانیا لکن کان حنیفا مسلما» (آل عمران: 2). این مقال بر آن است که با نگاهی گذرا بر تاریخ تشیع، در قرن اول و دوم هجری، به تولد و توسعه آن در بستر اسلام اشاره نماید.

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

5cd031156ddff.JPG

وقفنامچه ای به قلم ادبیانه آقا حسین خوانساری برای میرزا رضیا محمد برای حرم امام علی و امام حسین(ع)

رسول جعفریان

از میــان آثــار برجایمانــده ادبــی آقاحســین خوانســاری، وقفنامــه ای اســت کــه بــرای میــرزا رضیــا محمــد نوشــته و تمــام تــلاش خــود را بــرای نــگارش یــک متــن ادبــی در چارچـوب وقـف بـا اسـتفاده از آیـات و احادیـث بـکار بـرده اسـت. نسـخهای از وقفنامـه آقاحسـین بـرای میـرزا رضیـا در نسـخه شـماره 2570دانشـگاه (فریـم )60-58و نیـز نسـخه شـماره 1997دانشـگاه (فهرسـت: ( )604/8فریـم )171-165آمـده اسـت. نویسـنده، متـن حاضـر را از روی نسـخه 1997تهیـه کـرده و بـا نسـخه 2570مقابلـه و مـوارد افـزون یـا متفـاوت را در کروشـه افـزوده اسـت.

تاریخ/دولت های شیعی/ایران/صفویه
مقاله
5ccffbf2de0ee.JPG

شیعه شناسی در روزگار صفوی ( مروری بر یک اربعین حدیث با ارزش )

رسول جعفریان

کتـاب بسـتان الناظریـن فـی معرفـه ائمـه الهادیـن اثـر محمـد یوسـف بیـکا کـه در سـال 1120-1119نوشـته شـده، شـرح چهـل حدیثـی اسـت کـه نویسـنده ضمـن آن سـعی کـرده اسـت بـه مسـائل مختلفـی کـه بـه تشـیع و اعتقـادات صحیـح او مربـوط مـی شـود، بپـردازد. در واقــع، مــی تــوان آن را اثــری در معرفــی شــیعه و ویژگــی هــای آن دانســت. نویســنده در نوشـتار پیـش رو، بـا ارائـه گزارشـی از کتـاب، محتـوای آن را در بوتـه بررسـی قـرار داده اسـت.

تاریخ/دولت های شیعی/ایران/صفویه
مقاله