منابع مشابه بیشتر ...

5e37fc5241d91.JPG

دراسة فکرة «الإمامة» لکبار متکلمی المعتزلة الشطر الأول من القرن الثالث الهجری

نیره دلیر

يهـتم هـذا البحـث بدراسـة المعتقـدات الدينيـة في موضـوع «الإمامـة » لعلمـاء المعتزلـة في القرن الثالث الهجـري . ويعتـبر النصـف الأول مـن القـرن الثالـث الهجـري فـترة خاصـة في تــاريخ الإســلام ومــن أبــرز خصائصــه هــو ســيادة مــنهج العقلانيــة . و «الإمامــة » مــن القضايا الرئيسـية الـتي أثـارت وجهـات نظـر مختلفـة مـن مسـتهل الأمـر وأدت بالتـالي إلي تعدد المدارس الفکرية والکلامية ، بما في ذلک أهم قضايا المـدارس الدينيـة . ومـن خـلال دراسة الاستنتاجات العقلية لهؤلاء، يسعي هذا البحـث الإجابـة علـي هـذا السـؤال ؛ مـا معــني «الإمامــة » مــن وجهــة نظــر علمــاء المعتزلــة في الشــطر الأول مــن القــرن الثالــث الهجـري ؟ وردا علـي الادعـاء الـذي يطـرح نفسـه علـي هـذا الأسـاس ، هـو عـدم وجـود التجانس في آرائهم في مجال «الإمامة »، حيث کانت آرائهم متضاربة يمکن تقسيمها، إلي مجموعات مختلفـة . و کـان أسـلوب الإمامـة المفضـلة الفاضـلة ورأي الإمامـة الفاضـلة مـع نهجــين مختلفــين ، مــن أهــم معتقــدات متکلمــي المعتزلــة في هــذه الفــترة والــتي يمکــن القول ما عدي عدد قليل منهم ، اتفقت في نهاية الأمر کل من أنماط معتقدات المعتزلة مع السنة التاريخية في مجال الإمامة .

5e2d86d93245a.JPG

مکتب تفکیک: مذهبی پنجاه ساله

حسن انصاری

با وجود آنکه مخالفت با فلسفه سابقه بسیار کهنه ای در تشیع دارد و عالمان شیعی بسیاری را می شناسیم که با فلسفه و حتی دانش کلام مخالف بوده اند و یکسره به اخباری گری به معنای عام آن دعوت می کرده اند و از دیگر سو با وجود آنکه در تاریخ تشیع کسانی بوده اند که در صدد معرفی مکتبی که آن را مکتب مستقل معارفی اهل بیت از سایر مکاتب و دستگاه های فلسفی و نظری در گستره مذاهب اسلامی می خوانده اند بوده اند اما بی تردید آنچه تحت عنوان مکتب معارفی مشهد در این چارچوب سخن می گوید امر بی سابقه ای است. در این میان عده ای هم همینک مایه هایی از آن را با پاره هایی از تفکرات سید احمد فردید و مکتب ضد تمدن جدید او از یک سو و همچنین مایه هایی از تفکرات آخر الزمانی اندیشی برگرفته از ادبیات ملاحم و فتن و رجعت و عصر ظهور به هم می آمیزند و از آن معجونی در جهت معرفی فرهنگ و اندیشه آنچه آن را تمدن عصر ظهور و یا تمدن الهی در برابر تمدن بشری می خوانند بر می سازند؛ چیزی که یکسره با سنت و فرهنگ تمدنی تشیع در طول تاریخ آن بیگانه است.