هدف اصلی نوشتار حاضر مطالعه تاریخ اجتماعی عصر صفویه با توجه ویژه به موضوع مهدویت و منجی گرایی است.اهمیت این موضوع به این امر باز می گردد که این اندیشه در آن روزگار به شکلی پررنگ تر و در سطح گسترده حیات اجتماعی مردم مطرح شد؛ چه از روزنه اندیشه ای فقیهانه که از سوی مذهب تازه رسمیت یافته تشیع تغذیه و تقویت می شد و چه از روزنه آنچه مدعیان نجات بخشی در آن روزگار در جستجوی آن بودند.نویسندگان می کوشیدند اندیشه نجات بخشی را به ویژه در قالب آنچه موعودیت، مهدویت و منجی گرایی خوانده می شود، در چشم انداز حیات فکری، سیاسی و اجتماعی این روزگار جستجو کنند و به بازبینی آن بپردازند.

منابع مشابه بیشتر ...

5ccffbf2de0ee.JPG

شیعه شناسی در روزگار صفوی ( مروری بر یک اربعین حدیث با ارزش )

رسول جعفریان

کتـاب بسـتان الناظریـن فـی معرفـه ائمـه الهادیـن اثـر محمـد یوسـف بیـکا کـه در سـال 1120-1119نوشـته شـده، شـرح چهـل حدیثـی اسـت کـه نویسـنده ضمـن آن سـعی کـرده اسـت بـه مسـائل مختلفـی کـه بـه تشـیع و اعتقـادات صحیـح او مربـوط مـی شـود، بپـردازد. در واقــع، مــی تــوان آن را اثــری در معرفــی شــیعه و ویژگــی هــای آن دانســت. نویســنده در نوشـتار پیـش رو، بـا ارائـه گزارشـی از کتـاب، محتـوای آن را در بوتـه بررسـی قـرار داده اسـت.

5ccdbaa57cf83.JPG

تطور مهدویت در منابع روایی شیعه (در پنج قرن نخست)

خدامراد سلیمیان

فراوانی احادیث مربوط به مهدویت به نسبت بسیاری از مباحث دیگر، چشم‌گیر و درخور نگرش است. با گذری کوتاه در منابع روایی موجود از پنج قرن نخست، درمی‌یابیم که موضوعات مربوط به امام مهدی( و برپایی حکومت عدل جهانی به دست ایشان، از جمله موضوعاتی است که پیش از به دنیا ‌آمدن آن حضرت با بهره‌مندی از سخنان پیامبر اکرم( و پیشوایان معصوم( به آن پرداخته شده ا‌ست.این نقل روایات در دوره‌های مختلف به سبب برخی عوامل مانند انگیزه‌های شخصی، عوامل محیطی و پدیدۀ فرقه‌های انحرافی، دست‌خوش دگرگونی‌هایی شده و این دگرگونی‌ها به طور عمده به صورت تصحیف، تحریف و حتی جعل رخ داده که به نظر می‌رسد در مواردی بر شمار آنها افزوده شده است و بررسی آن جایگاهی برجسته دارد.آشنایی با منابع و نیز سیر تطور نقل این روایات، از آن‌رو که به فهم بهتر این اندیشۀ والا کمکی شایان می‌کند، دارای اهمیتی بسیار است. این فعالیت پژوهشی به این صورت پیش از این انجام نشده است.در این نوشتار به صورت گذرا، از این منابع و شمار روایات مهدویت آنها در پنج قرن نخست، گزارش و تحلیل خواهد شد.

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

59590543c7080.jpg

نظریه بینامتنیت به مثابه رهیافت پژوهشی در مطالعات تاریخ اجتماعی مطالعه موردی نقش و جایگاه علی بن ابی طالب(ع) در متون معماری (کتیبه ها) و فتوت نامه های سده های هفتم تا دهم ﻫ.

نسیم خلیلی

این مقاله با هدف مطالعه شخصیت اسطوره­ای علی بن ابی­طالب(ع) در سده­های میانه تاریخ ایران و در گستره متداخلی از حوزه­های معماری، ادبیات، فرهنگ عامه و تصوف نگاشته شده است. نویسنده با بهره جستن از رویکرد نظریه ادبی بینامتنیت و مبتنی بر روش رولان بارت، متفکر فرانسوی، کوشیده است نشان دهد چگونه وجهی اسطوره­ای از این شخصیت مهم اسلامی در کنار شخصیت تاریخی ایشان ایجاد و در طول سده­ها و از طریق شبکه­ فرهنگی درهم­تنیده ای بازتولید شده است.

فرهنگ و تمدن/هنر و معماری/کتیبه ها
مقاله
54f484ecdec53.jpg

انديشه موعودگرايي در دوره صفويه

نسیم خلیلی

هدف اصلی نوشتار حاضر مطالعه تاريخ اجتماعی عصر صفويه با توجه ويژه به موضوع مهدويت و منجی‌گرايی است.اهميت اين موضوع به اين امر باز می‌گردد که اين انديشه در آن روزگار به شکلی پررنگ‌تر و در سطح گسترده حيات اجتماعی مردم مطرح شد؛ چه از روزنه انديشه‌ای فقيهانه که از سوی مذهب تازه رسميت‌يافته تشيع تغذيه و تقويت می‌شد و چه از روزنه آنچه مدعيان نجات‌بخشی در آن روزگار در جستجوی آن بودند.نويسندگان می‌کوشيدند انديشه نجات‌بخشی را به ويژه در قالب آنچه موعوديت، مهدويت و منجی‌گرايی خوانده می‌شود، در چشم‌انداز حيات فکری، سياسی و اجتماعی اين روزگار جستجو کنند و به بازبينی آن بپردازند.

تاریخ/تاریخ معصومان(ع)/امام مهدی(ع)
مقاله