5c30c8c27f95c.JPG

تتمه المنتهی - تاریخ خلفا و علما

مکان چاپ: قم ناشر: مومنین تاریخ چاپ: ۱۳۸۰ هجری شمسی زبان: فارسی
درباره نویسنده

زندگی نامه محدث قمی در سال ۱۲۹۴ ه‍.ق (۱۲۵۴ ه‍.ش) در قم متولد شد. در سن بیست و دو سالگی به نجف رفت و شش سال آنجا ماند. پس از آن دوباره به ایران برگشت و تا آخر عمر، یعنی تا شصت و پنج سالگی در قم درس خواند و درس داد. (البته مدفن وی در نجف عراق در کنار حرم علی بن ابی‌طالب است) پدرش محمدرضا، آگاه به احکام دین اسلام بود چنانکه مردم برای آگاهی از فروع فقهی و وظایف مذهبی خویش به وی رجوع می کردند . تحصیلات شیخ عباس قمی پس از فراگیری بخشی از علوم دینی مقدمات و سطح در نزد علمای عصر خویش، در حوزه علمیه قم سرانجام در سال ۱۳۱۶ ه.ق برای تکمیل تحصیلات در سطوح عالی فقه و اصول به حوزه علمیه نجف رهسپار شد و چون در علوم نقلی بویژه حدیث استعداد داشت از فقیه و محدث آن عصر حسین بن محمدتقی طبرسی معروف به محدث نوری بیشتر کسب فیض کرد. وی در سال ۱۳۱۸ ه.ق به زیارت خانه رهسپار گردید و سپس به سوی قم مراجعت کرد، اما پس از دیدار با والدین و خویشان دوباره به نجف مراجعت و به مجلس محدث نوری وارد شد. محدث نوری در سال ۱۳۲۰ ه.ق درگذشت. محدث قمی نیز پس از درگذشت استادش، حدود ۲ سال در شهر نجف ماندگار شد. محدث قمی و انقلاب مشروطه محدث قمی، سرانجام در سال ۱۳۲۲ ه.ق (۳-۱۲۸۲ ه.ش) یعنی یکسال پیش از آغاز انقلاب مشروطه ۱۳۲۷-۱۳۲۳ ه.ق و در دوره روی کار آمدن علی اصغر خان امین السلطان صدر اعظم مظفر الدین شاه به وطن بازگشت. در این دوران افکار بویژه فلسفه سیاسی غرب در ایران رسوخ کرده بود و این افکار موجب اعتراض به حکومت استبدادی قاجار می شد. حاج شیخ عباس در سال ۱۳۳۱ ه.ق در شهر مشهد سکونت گزید و در طی همین سالها سخنرانی‌های وی و نیز کلاسهای درس اخلاق او که در هر پنج شنبه و جمعه در مدرسه میرزا جعفر مشهد که اکنون جزء دانشگاه علوم اسلامی رضوی واقع شده است بر‌گزار میشد. دفاع محدث قمی از شیخ فضل الله نوری محدث قمی (شیخ عباس قمی) جانب مشروعه‌طلبان را گرفت و با انقلاب مشروطه میانه‌ای نداشت. در مورد شیخ فضل‌الله نوری گفته است: خاتمه کار شیخ به شهادت گذشت. در ۱۳ ماه حرام از سال ۱۳۲۷ او رابه دار آویخته و به قتل رساندند. محدث قمی و تجدید حوزه علمیه قم در سال ۱۳۴۰ ه.ق (۱۳۰۰ ه.ش) یعنی یک سال پس از تصرف تهران توسط رضاشاه پهلوی، شیخ عباس قمی به دعوت شیخ عبدالکریم حایری یزدی - که به خواهش علمای عصر خویش برای تجدید مرکزیت حوزه علمیه قم، در این شهر ماندگار شده بود - برای تدریس به حوزه علمیه قم فراخوانده شد و در همین ایام یعنی سال ۱۳۴۴ ه.ق، مهمترین کتاب حدیثی ایشان یعنی سفینه البحار و مدینه الحکم و الاثار - که فهرست موضوعی تفصیلی برای احادیث کتاب بیش از صد جلدی بحار الانوار تالیف علامه مجلسی است - پس از سالها تلاش شبانه روزی مولف در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت و به این ترتیب می توان گفت او به کتاب بحار الانوار حیات مجدد بخشید. شیخ عباس قمی در این کتاب علاوه بر فهرست احادیث و آیات قرآن، گاه به بیان مطالب مهم نیز اهتمام ورزیده و علاوه بر این شرح حال مختصری از مشاهیر و بزرگان علمای شیعه و سنی و حتی برخی از شعرا و ادیبان را نیز ضمیمه کرده است. اما البته مزیت اساسی این کتاب آن است که مولف، همه آداب ظاهری و باطنی نقل حدیث را از قبیل پاکیزیگی ظاهر و باطن و خلوص نیت و پرهیز از اغراض مادی رعایت نموده است. وفات شیخ عباس قمی محدث قمی پس از عمری تلاش و خدمت به اسلام و مسلمین و تحمل سختی ها و مرارات زمان به ویژه در اواخر عمر كه مصادف با توطئه‎های دشمنان اسلام و دین زدایی رضاخانی بود، در شب سه‎شنبه بیست و دوم ذی الحجه سال 1359 ق. بدرود حیات گفت و پس از تشییع در صحن مطهر امام علی علیه السلام (نجف) در جوار استادش مرحوم حاجی نوری به خاك سپرده شد.

منابع مشابه بیشتر ...

5587eb3ff2e6c.jpg

سهم شیخ عباس قمی در تحریف شناسی تاریخ عاشورا

محمد صحتی سردرودی

واقعه عاشورا یکی از رخدادهای مهم تاریخ بشری است که بایسته تحقیق و تفحض دقیق است. با این حال، این واقعه هنوز به خوبی تبیین نشده است. یکی از مسائلی که بایسته بررسی است، گزاراشاتی است که در طول تاریخ از این واقعه جان سوز داده شده و طبعا با تحریفاتی نیز همراه بوده است، در این مقاله مختصر سهم محدث بزرگ شیخ عباس قمی در تحریف شناسی مورد بررسی قرار گرفته امید است مفید فایده باشد.