گرچه توقف بر شخصی از اهل بیت (علیه السلام) به عنوان آخرین امام (علیه السلام) و مهدی منتظر (علیه السلام)، مسئله‌ی بی سابقه و جدیدی نبوده اما گروهی از شیعیان که امام کاظم (علیه السلام) را مهدی و قائم منتظر می‌دانستند و بر همین اساس رحلت آن حضرت را منکر گشته و از پذیرش امامت حضرت رضا (علیه السلام) سرباز زدند با نام واقفیه یا واقفه شناخته شدند. این گروه به دلیل اینکه تهدیدی جدی برای تفکر اصیل شیعه به حساب می‌آمد کانون توجه و اهتمام امام رضا (علیه السلام) قرار گرفت و بخش وسیعی از توان و فرصت پیش روی حضرت را مصروف خود ساخت. به همین مناسبت، واکاوی ماهیت و شخصیت‌های جریان مذکور، از زوایای مختلفی مورد توجه پژوهشگران و تحلیلگران مطالعات اسلامی قرار گرفته است. گرچه در معرفی فرقه‌ی مذکور، آثار ارزشمند و قابل توجهی ارائه شده اما تحلیل روابط و مواضع متقابل واقفیه و امام رضا (علیه السلام) کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این مقاله، نگارنده از زاویه‌ی مذکور با روش توصیفی - تحلیلی و با شیوه‌ی گردآوری چیستی و کیستی واقفیه؛ 2. نحوه‌ی مواجهه‌ی امام رضا (علیه السلام) با این جریان.

منابع مشابه بیشتر ...

5cbed9c2a42c1.JPG

ترجمه و نقد مقاله ی مادلونگ با عنوان علی الرضا

مجید کرباس فروشان, محسن قمرزاده

نوشتار حاضر به ترجمه و نقد مقاله (علی الرضا) به قلم ویلفرد فردیناند مادلونگ خاورشناس مشهور اختصاص دارد. نگارنده مقاله نقد، پس از معرفی نویسنده و آثار ترجمه شده از او به معرفی دانشنامه ایرانیکا پرداخته شده است. سپس به ترجمه مقاله اقدام نموده و به نقد و ارزیابی مقاله در دو بعد کلی و جزئی سامان یافته است.

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

58089358d8d15.png

بسترشناسی فرقه واقفیه در فرهنگ شیعی

عبدالکریم حسن پور

توقف بر شخصى از اهل بيت (عليهم السلام) به عنوان آخرين امام و مهدى منتظر، تا زمان امام كاظم (ع) مسأله بى‏سابقه و جديدى نبود، لذا گروهى از شيعيان كه آن حضرت را مهدى و قائم منتظر مى‏دانستند، با نام واقفيه يا واقفه شكل گرفتند. اين گروه، ضمن اين‏كه بخش وسيعى از توان و فرصت حضرت رضا (ع) را مصروف خود ساختند، از جهات متعدد، تهديدى جدى براى تفكر اصيل شيعى به حساب مى‏آمدند. به همين مناسبت، پژوهش‏گران و تحليل‏گران مطالعات اسلامى، واكاوى ماهيت و شخصيت‏هاى جريان مذكور را از زواياى مختلفى بررسى كرده‏اند و نوعاً اصالت را به انگيزه‏هاى بانيان اين انديشه مربوط ساخته‏اند. اما نگارنده در نوشتار حاضر با روش كتابخانه‏اى، ضمن بررسى باورهاى دينى و آموزه‏هاى اعتقادى جامعه شيعى آن روز، در پى اثبات اين مدعاست كه انديشه واقفه معاصر امام رضا (ع)، استمرار و نسخه تكامل‏يافته‏اى از انحراف نخستينى است كه در حاشيه دو اصل شيعى «امامت و مهدويت»، شكل گرفت و در مقاطع مختلف، ظهورى اقتضايى داشت.

تاریخ/تاریخ معصومان(ع)/امام جواد(ع)
مقاله