توان‌مندی نظام اجتماعی از دغدغه‌های مهمی است که همواره مورد توجه نظام‌های سیاسی و حکومتی است. عوامل مختلفی می‌توانند در بقا و تداوم، پویایی و توان‌مندسازی نظام اجتماعی نقش داشته باشند. باور به مهدویت در پویایی و توان‌مندی نظام اجتماعی نقش مهمی می‌تواند داشته باشد و کارکرد در این حوزه‌ از کارکردهای مهم این باور به‌حساب می‌آید. زیرا باور به مهدویت، می‌تواند مردم را حول محور خود جمع کند و برای تحقق هدفی مشخص، آنان را به صورت یکپارچه در ‌آورد و به آنان هویت واحد ‌دهد و به‌دنبال آن قدرت اجتماعی را تقویت ‌نماید و ارتباط اجتماعی را تحکیم ‌بخشد و در نتیجه، زمینه‌های امنیت و نظم اجتماعی را فراهم ‌آورد و به تحکیم روابط اجتماعی منجر ‌شود. در این تحقیق، با هدف نشان‌دادن کارکرد باور به مهدویت در ساحت نظام اجتماعی جامعه منتظِر و عصر غیبت و تبیین ظرفیت و پتانسیل اندیشه مهدویت در تقویت و تحکیم نظام اجتماعی، بحث و گفت‌وگو شده است. از مهم‌ترین یافته‌های این تحقیق، نشان‌دادن ظرفیت اندیشه مهدویت در ساحت‌های نظم، انسجام و همبستگی، امنیت و تحکیم روابط اجتماعی است. از برجسته‌ترین راهکارهای اندیشه مذکور در این حوزه‌ها عبارت است از: تولید و بازخوانی ارزش‌های اخلاقی مشترک، تحکیم باورهای دینی به‌ویژه آموزه امامت، ایجاد ارتباط و پیوند عاطفی در مردم، ایجاد اتحاد و هویت واحد بین اقوام و خرده فرهنگ‌ها و ایجاد اعتماد عمومی که از تقویت ارزش‌ها و پایبندی به قواعد اخلاقی ناشی می‌شود.

منابع مشابه بیشتر ...

5a9419c32b51d.JPG

بررسی تحلیلی رویکردهای امویان به مسئله مهدویت

رضا برادران, علی الهامی, محمدصادق گل پور

ﻣﻬﺪوﯾﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از ﻣﻮﺿﻮع ﻫﺎی ﻣﻬﻢ و ﺟـﺬاب در ﻣﯿـﺮاث ﻧﺒـﻮی ، ﺑـﺎ ﻧﮕـﺎه ﻫـﺎ و روﯾﮑﺮدﻫﺎﯾﯽ ﻣﺘﻔﺎوت در ﺗﺎرﯾﺦ اﺳﻼم روﺑﻪ رو ﺷﺪ. از اﯾﻦ رو ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﻧﮕـﺮش ﻃﯿـﻒ ﻫـﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﮐﻪ در ﮔﺬر زﻣﺎن، ﺑﺴﺘﺮ ﺷﮑﻞ ﮔﯿﺮی ﺗﺤﻮﻻت و اﻧﺪﯾﺸﻪ ﻫﺎ ﯾﯽ ﻣﺘﻨﻮع ﺑﻮد، ﺿﺮوری اﺳﺖ. اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ﻣﯿـﺎن اﻣﻮﯾـﺎن ﻧﮕﺎﺷـﺘﻪ ﺷـﺪه اﺳﺖ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗـﺎرﯾﺨﯽ و ﺣـ ﺪﯾﺜﯽ و ﺑﻬـﺮه ﻣﻨـﺪی از ﺗﺠﺰﯾـﻪ و ﺗﺤﻠﯿـﻞ اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از ﻣﺼﺎدر ﻣﺘﻘﺪم و اراﺋﻪ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻨﺪ، ﺑﻪ واﮐﺎوی روﯾﮑﺮدﻫﺎی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﺧﺎﻧﺪان اﻣﻮی ﺑﻪ آﻣﻮزه ﻣﻬﺪوﯾﺖ ﻣﯽ ﭘﺮدازد. ﮔﻮﯾﺎ ﺧﺎﻧﺪان اﻣﻮی ﺗﺎ ﭘﯿﺶ از واﻗﻌـﻪ ﻋﺎﺷﻮرا ﺑﺎ ﺳﮑﻮت و ﻧﺎدﯾﺪه اﻧﮕﺎری، ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﯽ ﻧﮕﺮﯾﺴﺖ؛ اﻣﺎ در اواﺧﺮ ﻗﺮن ﻧﺨﺴـﺖ ﺗﻼش ﮐﺮد ﻣﻬﺪوﯾﺖ را در ﻗﺎﻟﺐ ﻫﺎﯾﯽ ﭼﻮن ﻋﯿﺴﯽ و ﺑﺮﺧﯽ ﺧﻠﻔﺎی اﻣﻮی ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﻨـﺪ ؛ ﭼﻨﺎن ﮐﻪ ﺳﻔﯿﺎﻧﯽ در اﯾﻦ ﻧﮕﺮه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از ﻓﺮزﻧﺪان اﺑﻮﺳﻔﯿﺎن ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮی ﻣﻌﻨـﺎدار و ﺑـﺎ ﺗﺼﻮﯾﺮی ﭼﻮن ﻣﻘﺪﻣﻪ و ﯾﺎری ﮔﺮ ﻣﻬﺪی ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺪ.

5a2d1dfe52aae.JPG

باورداشت آموزه مهدویت و نقش آن در احیای فرهنگ و تمدن اسلامی

علیرضا واسعی, امیرمحسن عرفان

بی‌گمان در معرفی و بازشناسی تمدن اسلامی، توجه به آموزه‌های دینی نقش اصلی و بنیادین ایفا می‌کند؛ از این‌رو عدم آگاهی و شناخت از هر یک از این آموزه‌ها، فهم ما را از تمدن اسلامی به عنوان یک کلیت _ که شاخصۀ پویایی دارد _ با مشکل جدی روبه‌رو خواهد کرد.این نوشتار، با رویکردی توصیفی وتحلیلی می‌کوشد ظرفیت‌ها و قابلیت‌های فرهنگی و تمدنی باورداشت آموزه مهدویت را بازکاوی کند. الزامات رویکرد تمدنی به آموزه مهدویت، آغازگاهی است که نگارنده برای ارائه تصویری روشن از بحث برمی‌گزیند. «بازاندیشی در مطالعات تمدنی بر اساس دیدگاه اسلام»، «رویکرد برون‌نگر به اندیشه مهدویت» و «توجه به تحقیقات بنیادین در عرصۀ اندیشه مهدویت» از جمله الزامات رویکرد تمدنی به آموزه مهدویت برشمرده شده است.«تقویت بعد فرجام‌گرایانه و آرمان‌گرایی»، «الگوبرداری از تمدن مهدوی و سامان‌دهی و شبیه‌سازی رویکردها»، «آموزه مهدویت و ایجاد هویت غایی برای تحولات سیاسی و اجتماعی»، «آموزه مهدویت و معنابخشی به حیات جمعی در تاریخ» و «آموزه مهدویت و بسیج اراده‌های عمومی و ایجاد نوعی انتظار فعال» یافته‌های محقق در تبیین ظرفیت‌های باورداشت آموزه مهدویت است.

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

59ff1af456f5b.JPG

چگونگى جامعه پذيری مهدويت

محمود ملکی راد

جامعه پذيری فرايندی است كه فرد در طى آن، افكار، معتقدات، ارزش ها، الگوها و معيارهای فرهنگ جامعه خود را ياد مى گيرد. جامعه پذيری، موضوعى ميان رشته ای است كه در حوزه های مختلف كاربرد دارد. يكى از حوز ههای كاربرد آن، حوزه دين است. جامعه پذيری دينى نيز فرايندی است كه افراد يك جامعه، با باورها، اعمال، وظايف، آيين ها، مراسم، مناسك، ارزش ها، هنجارها و نمادهای دينى جامعه خود آشنا مى شوند و آنها را فرا م ىگيرند و موجب انتقال فرهنگ دينى از نسلى به نسل ديگر مى شوند. برای جامعه پذيری مهدوی به عنوان زيرمجموعه جامعه پذيری دينى نيز لازم است زمينه هايى به وجود آيد تا افراد باورها، ارزش ها و نمادهای انديشه مهدوی را فرا گيرند و موجب انتقال آنها از نسلى به نسل ديگر شوند. در اين تحقيق با هدف استقرار انديشه مهدويت و نشان دادن راه های انتقال آن از نسلى به نسل ديگر و چگونگى جامعه پذيری مهدويت، بحث و گفت وگو شده است. مهم ترين يافته های تحقيق، بررسى اشكال جامعه پذيری مهدوی است كه ممكن است به دو شكل: يادگيری و انتقال مستقيم، آشكار و رسمى و يادگيری و انتقال غيرمستقيم و غيررسمى صورت گيرد. همچنين بررسى عواملى كه در جامع هپذيری مهدوی نقش دارند و عبارتند از: نهاد خانواده، نهاد تعليم، نهاد رسانه، نهاد دين و مذهب.

تاریخ/تاریخ معصومان(ع)/امام مهدی(ع)
مقاله