این نوشتار می‌کوشد پس از شرح واژگان مورد نیاز، تمایزات تمدن پسین اسلامی و تمدن نوین آن در دورۀ مهدوی با تمدن غرب به عنوان تمدن رقیب اسلامی را واکاوی کند؛ آن‌گاه به عوامل بسترزایی تمدن نوین اسلامی _ که سرانجام به حکومت مهدی( می‌انجامد _ اشاره نماید. همچنین از آن‌جا که بنا بر اختصارگویی است، به عواملی توجه شده که به طور عمده وجه تمایز میان دو تمدن اسلام و غرب به شمار می‌رود و عوامل بسترزا متوجه انقلاب اسلامی در ایران است که بر اساس تمدن پیشین اسلامی شکل یافته و در عین حال، شالودۀ تمدن اسلامی در قرآن کریم نهفته است.

منابع مشابه بیشتر ...

5a1025d96ddd9.JPG

علل ظهور و افول سربداران

شاهین امیرشقاقی

ظهور دولتی مردمی با شیوه و ایدئولوژي منحصر به فرد ، از مهم ترین حادثه هاي تاریخی خراسان به شمار می آید، سربداران ، مردمانی صوفی مسلک و اثنا عشري بودند که در سال 736 قمري به پیروي از تعالیم شیح حسن جوري عل یه ظلم و جور حاکمان محلی و بازماندگان دولت ایل خانی برخاستند . سربداران با توجه به اعتقاد و مذهبی که داشتند ، چه در آغاز قیام و چه در زمانی که به حکومت رسیدند ، درصدد احیاي ارزش ها و معارف مذهب تشیع همچون شهادت طلبی و ظلم ستیزي در قیام حسینی ، مهدویت و انتظار فرج بودند ، ترویج این ارزش ها در جامعه نه تنها در شکل گیر ي قیام وتداوم حکومت سربداران موثر بود ، بلکه به نوعی در ترویج مذهب تشیع در جامعه اسلامی نیز نقش داشت . روشن است ، شهرسازي و ایحاد آبادانی در رونق و افزایش قدرت اقتصادي که از عوامل گسترش تمدن است ، تاثیر بسزایی دارد . از این روست که می توان اقدامات عمرانی سربداران در بازسازي و توسعه شهرهاي خراسان را از عوامل گسترش و پیشرفت تمدن در این منطقه دانست ، به ویژه اینکه توجه ویژه دولت به شهر ها ي شیعه نشین سبب گسترش تشیع نیز شد.

59ff2249d229f.JPG

تأمل در امکان، مفهوم و ماهیت تمدن اسلامی در عصر غیبت

احمد رهدار

هرچند تأمل درباره تمدن و تمدن اسلامی در سابقه نگاشته‌های اسلامی نیز وجود دارد، اما پرسش از تمدن اسلامی در دهه‌های اخیر، به‌تبع خودآگاهی دینی مسلمانان، به‌ویژه از طریق شکوفاشدن جنبش‌های اسلامی از جمله انقلاب اسلامی ایران، شدت و عمومیت بیشتری یافته است. یکی از پرسش‌های مهم در این زمینه، ناظر به امکان تحقق تمدن اسلامی در عصر غیبت است. این مقاله با اذعان به حداقلی‌بودن ظرفیت‌های عصر غیبت در مقایسه با عصر ظهور، با تکیه بر تجربه تاریخی مسلمانان در عصر غیبت و نیز با درک تشکیکی از مفهوم تمدن، بر این باور است که تمدن اسلامی در عصر غیبت قابل تحقق بوده و در مقایسه با شرایط زمانی خود حتی می‌تواند از پویش و نشاط مطلوبی نیز برخوردار باشد.

دیگر آثار نویسنده بیشتر ...

5b0fe12e174d1.JPG

کاوشی در بازشناسی شخصیت جعفربن علی الهادی علیه السلام

مجید احمدی کچایی

پیدایش مدعیان امامت همواره از مشکلات مهم امامیه در روزگاران مختل بوده است. از جمله این داعیان، جعفر بن علی الهادی ، در دوره غیبت صغری می باشد. این پژوهه با هدف بررسی طرح ادعای امامت از سوی جعفر بن علی الهادی در روزگار غیبت صغری، با روش توصیفی تحلیلی، درصدد بازشناسی شخصیت وی می باشد. این جستار با بررسی متون کهن، ضمن طرح زیست نامه جعفر بن علی به بررسی ادعای وی و عوامل پیدایش آن می پردازد و نقش افرادی همچون فارس بن حاتم را در شکل گیری این ادعا مورد بررسی قرار می دهد و چگونگی تقابل امامان معصوم با جعفر بن علی مورد بررسی قرار گرفته و در پایان نیز گمانه کسانی که بر این باورند وی از ادعای امامت خود دست کشید، مورد نقد قرار می گیرد.

تاریخ/تاریخ معصومان(ع)/امام مهدی(ع)
مقاله
5b0fc4470c914.JPG

بررسی فضای تقیه در دوره غیبت صغرا و نشانه های آن بر عملکرد امامیه

مجید احمدی کچایی

بررسی فضای دوره غیبت صغرا، ما را به این نتیجه رهنمون می‌سازد که امامیه در آن دوره در عرصه‌های گوناگون اجتماعی جنب و جوش فراوانی داشته است. به نظر می‌رسد با وجود نظریه‌های گوناگون در چرایی چنین مواجهه‌ای، «تقیه» به عنوان نظریه مختار، بر روش عملگرایانه آن دوره امامیه بیش‌ترین دلالت را داشته است؛ به طوری که شبکه وکالت به عنوان نهادی از پیش طراحی شده، سازوکار خویش را بر پایه پنهان کاری شدید استوار ساخت و لذا نه تنها مکان حضور امام برای امامیه فاش نشد، بلکه نام امام نیز آشکار نگردید. همچنین منابع حدیثی امامیه و گمانه‌های کلامی ایشان تا اندازه قابل توجهی از شرایط پدید آمده متاثر بوده است. این جستار بعد از بررسی نظریه‌های موجود در این زمینه، سعی داشته است دیدگاه مختار را در لابه لای متون تاریخی ـ حدیثی معرفی کند.

تاریخ/تاریخ معصومان(ع)/امام مهدی(ع)
مقاله